Lata wojny i okupacji 1939-1945

W przeddzień wybuchu wojny w Kościanie trwały pospieszne przygotowania militarne. Tworzono Batalion Obrony Narodowej "Kościan", który według założeń miał bronić miasta i powiatu.

Dnia 4 września przemaszerowały przez miasto ostatnie wycofujące się oddziały Wojska Polskiego. BON "Kościan" włączono do działań militarnych Armii "Poznań". Tego dnia wysadzono również 4 mosty na Obrze.Wkrótce po wkroczeniu Niemców rozpoczęły się aresztowania ludności cywilnej, oraz systematyczne niszczenie wszystkiego, co polskie. Jeszcze we wrześniu wprowadzono niemieckie nazwy ulic, polikwidowano też polskie napisy, szyldy i drogowskazy. Zlikwidowano stowarzyszenia i organizacje kulturalne. Prowadzono szeroko zakrojoną akcję likwidacji polskich księgozbiorów. Dnia 2 października rozpoczęto masowe publiczne egzekucje m.in. na Rynku, jak również skrytobójcze masowe mordy. Na wniosek starosty niemieckiego Helmuta Liese prowadzono planowe grupowe wysiedlanie mieszkańców Kościana.

Zamknięto Państwowe Gimnazjum i Liceum im. św. Stanisława Kostki, przeznaczając budynek na punkt szkoleniowy dla podoficerskiej szkoły piechoty. W szkole powszechnej przy ul. Mickiewicza ulokowano zakłady elektrotechniczne, przemysłu zbrojeniowego oraz obóz przejściowy dla niemieckich przesiedleńców. Zamknięto kościańskie świątynie i ograniczono swobody religijne. Likwidowano święte figury i krzyże. Kościoły splądrowano, obrabowano i przeznaczono na wojskowe magazyny, rozebrano kościół św. Krzyża przy Al. Kościuszki.